Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới. Từ chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước đến những hành động cụ thể ở cơ sở, chuyển đổi số không còn là câu chuyện của riêng các cơ quan nhà nước hay doanh nghiệp mà đã và đang hiện diện trong đời sống hằng ngày của mỗi người dân.

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng với các chương trình, kế hoạch của tỉnh Cà Mau về xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, phường An Xuyên đang tập trung triển khai mô hình "Khóm số kiểu mẫu". Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm cụ thể hóa các mục tiêu chuyển đổi số ngay từ cơ sở, tạo nền tảng để xây dựng cộng đồng dân cư hiện đại, văn minh, thích ứng với sự phát triển của công nghệ.

Tổ công nghệ số cộng đồng phường An Xuyên tuyên truyền, hướng dẫn người dân và doanh nghiệp tham gia chuyển đổi số

và doanh nghiệp tham gia chuyển đổi số
Theo Kế hoạch của Tổ triển khai mô hình khóm số kiểu mẫu, việc xây dựng mô hình được thực hiện thí điểm tại Khóm 3 và Khóm 4 từ ngày 10/6 đến ngày 10/8/2026. Mục tiêu xuyên suốt của mô hình là đưa công nghệ số đến gần hơn với người dân, từng bước thay đổi nhận thức, hình thành kỹ năng số và tạo điều kiện để mỗi người dân đều có thể tiếp cận, sử dụng các nền tảng số phục vụ học tập, lao động, sản xuất, kinh doanh và giải quyết các thủ tục hành chính.
Điểm nổi bật của mô hình là lấy người dân làm trung tâm, là chủ thể và là đối tượng thụ hưởng của quá trình chuyển đổi số. Điều đó đồng nghĩa với việc mọi hoạt động triển khai đều hướng đến mục tiêu phục vụ người dân tốt hơn, giúp người dân tiếp cận các dịch vụ công thuận lợi hơn, giảm thời gian đi lại, tiết kiệm chi phí và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Để xây dựng khóm số kiểu mẫu đạt hiệu quả, phường An Xuyên sẽ tiến hành khảo sát toàn bộ hộ dân trên địa bàn nhằm đánh giá hiện trạng chuyển đổi số. Qua đó, xác định số lượng người dân chưa sử dụng điện thoại thông minh, chưa có tài khoản định danh điện tử mức độ 2, chưa có tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử, chưa biết sử dụng dịch vụ công trực tuyến và còn hạn chế về kỹ năng số.
Việc khảo sát không chỉ nhằm thống kê số liệu mà còn là cơ sở để xây dựng kế hoạch hỗ trợ phù hợp với từng nhóm đối tượng. Người cao tuổi, hộ nghèo, hộ cận nghèo, người ít tiếp cận công nghệ sẽ được ưu tiên hướng dẫn trực tiếp, "cầm tay chỉ việc", giúp từng bước làm quen với các tiện ích số. Đây là cách làm thiết thực, bảo đảm không để ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số. Trong mô hình khóm số kiểu mẫu, mục tiêu quan trọng nhất là nâng cao năng lực số của người dân. Trên 90% người dân trưởng thành sử dụng điện thoại thông minh. Trên 90% người dân đủ điều kiện có tài khoản định danh điện tử mức độ 2. Trên 90% doanh nghiệp và hộ kinh doanh thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt trong các giao dịch. Ít nhất 80% hộ gia đình có thành viên sở hữu tài khoản ngân hàng hoặc ví điện tử. Khoảng 70% người dân được phổ cập kỹ năng số cơ bản. Khoảng 60% người dân biết sử dụng các dịch vụ công trực tuyến thiết yếu. Đây đều là những chỉ tiêu mang tính thiết thực, phản ánh mức độ sẵn sàng tham gia môi trường số của cộng đồng dân cư.
Khi người dân thành thạo sử dụng điện thoại thông minh để thanh toán hóa đơn, nộp hồ sơ hành chính, tra cứu thông tin, phản ánh hiện trường, đăng ký khám chữa bệnh, học tập trực tuyến hay mua bán trên các sàn thương mại điện tử thì chuyển đổi số mới thực sự đi vào cuộc sống.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của mô hình là tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền nhằm tạo sự đồng thuận trong Nhân dân. Công tác tuyên truyền sẽ được triển khai thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, Trang thông tin điện tử của phường, nhóm Zalo cộng đồng, mạng xã hội, các buổi họp dân, sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt của các đoàn thể chính trị - xã hội và hoạt động của Tổ công nghệ số cộng đồng.
Bên cạnh việc giới thiệu lợi ích của chuyển đổi số, các đơn vị sẽ xây dựng các video hướng dẫn, infographic, tài liệu trực quan để người dân dễ tiếp cận, dễ hiểu và dễ thực hiện. Nội dung tuyên truyền tập trung vào sử dụng dịch vụ công trực tuyến, kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức độ 2, thanh toán không dùng tiền mặt, bảo đảm an toàn thông tin trên môi trường mạng và kỹ năng nhận diện các hình thức lừa đảo trên không gian mạng.

Ứng dụng chuyển đổi số trong trường học

Để mô hình đạt hiệu quả, phường An Xuyên xác định đây là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị. Phòng Văn hóa - Xã hội là cơ quan thường trực tham mưu tổ chức triển khai; Công an phường hướng dẫn kích hoạt và sử dụng tài khoản định danh điện tử; Trung tâm Công ích phường phụ trách tuyên truyền; Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiệp Phụ nữ và các đoàn thể trực tiếp hỗ trợ người dân sử dụng các nền tảng số. Đặc biệt, Tổ công nghệ số cộng đồng sẽ phát huy vai trò "cầu nối" giữa chính quyền và người dân, trực tiếp đến từng hộ gia đình hướng dẫn cài đặt ứng dụng, sử dụng điện thoại thông minh, thực hiện dịch vụ công trực tuyến, thanh toán số và các tiện ích số khác. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp viễn thông và ngân hàng sẽ phối hợp nâng cấp hạ tầng viễn thông, mở rộng vùng phủ sóng internet, hỗ trợ mở tài khoản ngân hàng, triển khai mã QR thanh toán và tổ chức tập huấn kỹ năng số cho người dân.
Khóm số kiểu mẫu không phải là mô hình quá xa vời hay chỉ dành cho những người am hiểu công nghệ. Đó có thể chỉ đơn giản là người dân sử dụng điện thoại thông minh để thanh toán tiền điện, tiền nước; đăng ký khai sinh trực tuyến; tra cứu hồ sơ hành chính; phản ánh các vấn đề về môi trường, trật tự đô thị; sử dụng VNeID thay cho nhiều loại giấy tờ; hay quét mã QR khi mua bán tại các cửa hàng, hộ kinh doanh. Những thay đổi nhỏ trong thói quen hằng ngày sẽ góp phần hình thành một cộng đồng số văn minh, hiện đại và hiệu quả.
Khi người dân chủ động sử dụng công nghệ, chính quyền sẽ phục vụ nhanh hơn, minh bạch hơn; doanh nghiệp và hộ kinh doanh sẽ tiết kiệm thời gian, chi phí; hoạt động quản lý nhà nước cũng trở nên khoa học, chính xác và thuận tiện hơn. Xây dựng khóm số kiểu mẫu không chỉ là nhiệm vụ của chính quyền mà cần sự đồng hành của mỗi cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và toàn thể Nhân dân. Mỗi người dân hãy tích cực học hỏi, mạnh dạn tiếp cận công nghệ, chủ động sử dụng các nền tảng số trong học tập, lao động và cuộc sống; tích cực hỗ trợ người thân, hàng xóm, đặc biệt là người cao tuổi trong việc sử dụng điện thoại thông minh, dịch vụ công trực tuyến và các tiện ích số.
Với sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân, mô hình "Khóm số kiểu mẫu" sẽ tạo nền tảng quan trọng để xây dựng cộng đồng dân cư thông minh, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu chuyển đổi số, xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số trên địa bàn phường An Xuyên. Thành công của mô hình không chỉ được đo bằng những con số về tỷ lệ người dân sử dụng điện thoại thông minh hay thanh toán không dùng tiền mặt, mà còn được thể hiện ở sự thay đổi trong tư duy, thói quen và cách thức tương tác giữa chính quyền với Nhân dân. Đó sẽ là tiền đề để An Xuyên tiếp tục nhân rộng mô hình đến tất cả các khóm, góp phần xây dựng địa phương ngày càng hiện đại, văn minh, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn và tạo động lực cho sự phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên số.