Theo Kế hoạch số 590/KH-UBND ngày 08/10/2026 của UBND tỉnh Cà Mau, tính đến năm 2025, toàn tỉnh có 8.825 người nhiễm HIV được phát hiện lũy tích, trong đó 6.631 người nhiễm HIV còn sống đang được quản lý. Trong năm, tỉnh ghi nhận 314 trường hợp phát hiện mới và 49 trường hợp tử vong liên quan HIV/AIDS. Số người đang điều trị thuốc kháng vi rút (ARV) là 4.025 người; tỷ lệ người điều trị ARV có tải lượng HIV dưới ngưỡng ức chế đạt 88%.
Các đơn vị có số người nhiễm HIV cao gồm: phường Tân Thành có 747 người nhiễm HIV còn sống đang quản lý; phường An Xuyên có 519 người; phường Bạc Liêu có 511 người; phường Lý Văn Lâm có 357 người và phường Giá Rai có 322 người.
Một điểm đáng chú ý là lây truyền HIV qua quan hệ tình dục không an toàn chiếm trên 85% số ca mới phát hiện. Nhóm tuổi từ 15–49 chiếm tỷ trọng đáng kể; riêng năm 2025, nhóm 15–29 tuổi chiếm 16%, nhóm 30–39 tuổi chiếm 26% và nhóm 40–49 tuổi chiếm 37%.
Thực tế này cho thấy công tác phòng, chống HIV/AIDS cần tiếp tục được triển khai đồng bộ, chú trọng dự phòng, phát hiện sớm, điều trị kịp thời và hạn chế kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV.
Kế hoạch số 590/KH-UBND ngày 08/10/2026 của UBND tỉnh Cà Mau được thực hiện trên phạm vi toàn tỉnh, từ tuyến tỉnh đến xã, phường, trong thời gian từ năm 2026 đến hết năm 2030. Mục tiêu chung là bảo đảm nguồn lực tài chính bền vững, đầy đủ và kịp thời, góp phần thực hiện thành công mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.
Tổng nhu cầu kinh phí dự kiến cho các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS giai đoạn 2026–2030 là 138.870 triệu đồng. Trong đó, kinh phí điều trị HIV/AIDS chiếm 66,1%; dự phòng lây nhiễm HIV chiếm 27,0%; giám sát, theo dõi, đánh giá và xét nghiệm chiếm 3,6%; tăng cường năng lực chiếm 3,3%.
Nguồn kinh phí được huy động từ ngân sách địa phương, ngân sách trung ương, Quỹ bảo hiểm y tế, nguồn viện trợ, xã hội hóa và các nguồn hợp pháp khác. Việc bố trí, sử dụng kinh phí phải phù hợp với nhiệm vụ, đúng quy định, không tính trùng giữa các nguồn và căn cứ khả năng cân đối ngân sách hằng năm.
Để thực hiện mục tiêu đề ra, tỉnh chú trọng mở rộng xét nghiệm HIV tại cơ sở y tế và cộng đồng cho các nhóm có nguy cơ cao (nam quan hệ tình dục đồng giới – MSM, người tiêm chích ma túy, phụ nữ bán dâm, bạn tình/bạn tiêm chích của người nhiễm HIV); tăng cường tư vấn, xét nghiệm sàng lọc các bệnh đồng nhiễm (Lao, Viêm gan B/C, STIs) và cung cấp dịch vụ tư vấn chuyển gửi người có kết quả xét nghiệm âm tính nhưng có nguy cơ cao tiếp cận với dịch vụ điều trị dự phòng PrEP.
Các hoạt động dự phòng tiếp tục được đẩy mạnh thông qua truyền thông trực tiếp và trên nền tảng số; cung cấp bao cao su, chất bôi trơn, bơm kim tiêm sạch; mở rộng dịch vụ điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP), bảo đảm thuốc dự phòng sau phơi nhiễm (PEP) trong vòng 72 giờ đầu. Chương trình điều trị Methadone cũng được duy trì, nâng cao chất lượng và mở rộng cấp phát thuốc nhiều ngày đối với người tuân thủ điều trị tốt.
Đối với công tác điều trị, tỉnh đặt mục tiêu duy trì liên tục thuốc ARV, nâng cao tỷ lệ tuân thủ, tăng cường xét nghiệm tải lượng HIV định kỳ và quản lý các bệnh đồng nhiễm như lao, viêm gan B, viêm gan C. Việc xét nghiệm HIV cho 100% phụ nữ mang thai trong thời kỳ chăm sóc thai kỳ hoặc khi chuyển dạ cũng được chú trọng nhằm dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con.
Bên cạnh đó, tỉnh tăng cường giám sát dịch tễ, ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao năng lực đội ngũ y tế và phát huy vai trò của các tổ chức xã hội, nhóm cộng đồng trong truyền thông, xét nghiệm, dự phòng và kết nối điều trị.
Theo kế hoạch, tỉnh phấn đấu đến năm 2030 giảm số ca phát hiện mới xuống dưới 30 ca/năm, hướng tới đạt mục tiêu 95-95-95: 95% người nhiễm HIV biết tình trạng nhiễm của mình; 95% người biết tình trạng nhiễm được điều trị ARV; 95% người điều trị ARV có tải lượng vi rút dưới ngưỡng ức chế.
Để đạt mục tiêu này, UBND các xã, phường có trách nhiệm xây dựng kế hoạch phù hợp với tình hình thực tế, chỉ đạo trạm y tế phối hợp với Công an và các đoàn thể tăng cường truyền thông, tiếp cận nhóm nguy cơ cao, phát hiện sớm, chuyển gửi và duy trì điều trị. Đồng thời, thực hiện rà soát, chuyển gửi 100% người có kết quả xét nghiệm dương tính đến cơ sở điều trị ARV; hỗ trợ người bệnh tuân thủ điều trị và vận động người bỏ trị quay lại điều trị.
Mỗi người dân cần chủ động tìm hiểu kiến thức phòng, chống HIV/AIDS, thực hiện các biện pháp dự phòng phù hợp, tiếp cận dịch vụ xét nghiệm khi cần thiết và tuân thủ hướng dẫn của cơ sở y tế. Cùng với đó, cần xóa bỏ định kiến, không kỳ thị, phân biệt đối xử và tôn trọng quyền bảo mật thông tin cá nhân của người nhiễm HIV.
Sự phối hợp của các cấp, ngành, tổ chức và người dân, cùng việc bảo đảm nguồn lực tài chính ổn định, sẽ góp phần duy trì hiệu quả các dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và từng bước hiện thực hóa mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030 trên địa bàn tỉnh Cà Mau.
UBND phường An Xuyên kêu gọi cán bộ, đoàn viên, hội viên và toàn thể Nhân dân tích cực hưởng ứng các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS; chủ động tìm hiểu thông tin, tham gia xét nghiệm HIV khi có nguy cơ phơi nhiễm hoặc theo tư vấn của nhân viên y tế. Xét nghiệm sớm giúp phát hiện kịp thời, mở ra cơ hội điều trị hiệu quả và giảm nguy cơ lây truyền HIV trong cộng đồng.
Mỗi người dân hãy nâng cao ý thức tự bảo vệ sức khỏe; không e ngại, mặc cảm, chủ động tìm hiểu thông tin và tham gia xét nghiệm HIV khi có nhu cầu hoặc nhận thấy bản thân có nguy cơ phơi nhiễm. Xét nghiệm HIV là cách giúp phát hiện tình trạng nhiễm HIV, từ đó kịp thời tiếp cận dịch vụ tư vấn, chăm sóc và điều trị phù hợp. Việc phát hiện sớm, điều trị kịp thời sẽ giúp bản thân phục hồi hệ miễn dịch, duy trì sức khỏe như người bình thường và ngăn chặn hoàn toàn nguy cơ lây nhiễm sang người khác
Hãy chủ động bảo vệ mình, chia sẻ thông tin chính xác đến người thân, đồng thời không kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV. Chung tay hành động từ những việc làm thiết thực hôm nay sẽ góp phần xây dựng cộng đồng khỏe mạnh, an toàn và hướng tới mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS trên địa bàn vào năm 2030.