Đồng chí Phạm Hữu Lầu, bí danh Tư Lộ, sinh năm 1906 tại làng Hòa An, tổng An Tịnh, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc (nay thuộc phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp). Cuộc đời và sự nghiệp của Đồng chí là tấm gương sáng ngời về bản lĩnh chính trị, đạo đức cách mạng. 

Sinh ra trên vùng đất giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng, cha mất sớm, phải bôn ba lao động từ tuổi 13 để nuôi gia đình, trong những năm tháng tuổi trẻ, chứng kiến cảnh đất nước mất độc lập, Nhân dân chịu áp bức, bóc lột, Phạm Hữu Lầu sớm hình thành ý chí đấu tranh vì độc lập dân tộc và tham gia các phong trào yêu nước đòi tự do, dân chủ.

Tháng 9/1928, Phạm Hữu Lầu gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, làm Chi hội trưởng tại Cao Lãnh. Tháng 10/1929, Đồng chí trở thành một trong những đảng viên An Nam Cộng sản Đảng đầu tiên ở Nam Kỳ, đảng viên An Nam Cộng sản Đảng đầu tiên ở tỉnh Sa Đéc. Cuối năm 1929, tham gia phong trào "vô sản hóa" tại Đề-pô xe lửa Dĩ An, tuyên truyền, giác ngộ lý tưởng cộng sản cho giai cấp công nhân. Ngay sau khi Đảng Cộng sản Việt Nam thành lập (03/02/1930), đồng chí được đề cử tham gia Ban Chấp hành Trung ương lâm thời của Đảng Cộng sản Việt Nam, trực tiếp chỉ đạo xây dựng các tổ chức Đảng ở Nam Kỳ.

Trong suốt quá trình hoạt động (1930-1945), dù 2 lần bị thực dân Pháp bắt, kết án tù chung thân và đày ra Côn Đảo, Đồng chí vẫn giữ vững khí tiết người cộng sản, kiên cường đấu tranh.

Tại "địa ngục trần gian" này, Đồng chí cùng với các đảng viên bị giam giữ đã biến nhà tù thành trường học cách mạng, tích cực hoạt động, lãnh đạo tù nhân đoàn kết, đấu tranh đòi cải thiện đời sống, tổ chức lớp học tập văn hóa, lý luận nhằm đào tạo cán bộ và bảo vệ mạng sống cho nhiều tù chính trị.

Cách mạng Tháng Tám thành công, Đồng chí đảm nhiệm vai trò Trưởng đoàn tàu Phú Quốc, đưa hơn 400 tù chính trị Côn Đảo trở về đất liền an toàn vào ngày 23/9/1945 tại Đại Ngãi (Sóc Trăng) để tiếp tục tham gia kháng chiến.

Trong hai cuộc kháng chiến và giai đoạn cách mạng đầy gian khó, đồng chí Phạm Hữu Lầu liên tục giữ nhiều trọng trách quan trọng do Đảng và Nhân dân giao phó: Bí thư Tỉnh ủy Sa Đéc, Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến - Hành chính tỉnh Sa Đéc; Phó Bí thư Khu ủy Khu 8; Bí thư Tỉnh ủy Mỹ - Tân - Gò; Ủy viên Ủy ban Kháng chiến – Hành chính Phân Liên khu miền Đông, phụ trách vùng Đồng Tháp Mười; Ủy viên Ủy ban Kháng chiến - Hành chính Nam Bộ kiêm Giám đốc Sở Công an Nam Bộ; Phó Bí thư Xứ ủy Nam Bộ; Quyền Bí thư Xứ ủy Nam Bộ.

Trong giai đoạn cách mạng miền Nam bị đàn áp khốc liệt bởi chính sách "tố cộng, diệt cộng", Đồng chí cùng tập thể Xứ ủy Nam Bộ đã thể hiện bản lĩnh kiên cường, chèo lái phong trào, linh hoạt chuyển đổi phương thức đấu tranh từ chính trị đơn thuần sang kết hợp đấu tranh chính trị với vũ trang tự vệ, bảo toàn và phát triển lực lượng. Với những cống hiến to lớn đó, ngày 10/5/2024, Bộ Chính trị đã ban hành công văn số 9862- CV/VPTW công nhận đồng chí Phạm Hữu Lầu là lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng và cách mạng Việt Nam.

Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Phạm Hữu Lầu không chỉ là dịp tưởng nhớ, tri ân một người cộng sản kiên trung mà còn là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên và người dân hôm nay nhìn lại những giá trị cao đẹp mà thế hệ đi trước đã vun đắp bằng trí tuệ, mồ hôi, xương máu và cả sự hy sinh.

Cuộc đời và sự nghiệp của đồng chí Phạm Hữu Lầu là bài học sâu sắc về bản lĩnh, ý chí, trách nhiệm và tinh thần phụng sự. Trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, việc học tập và phát huy tấm gương đồng chí Phạm Hữu Lầu cần được thể hiện bằng những hành động cụ thể:

Đối với cán bộ, đảng viên hôm nay, noi gương đồng chí trước hết là không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, giữ vững niềm tin, kiên định mục tiêu, lý tưởng; chủ động vượt qua khó khăn, thử thách; nói đi đôi với làm, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, giữ mối quan hệ mật thiết với Nhân dân: gần dân, trọng dân, hiểu dân, lắng nghe Nhân dân và lấy sự hài lòng, đồng thuận cùng quyền, lợi ích chính đáng của Nhân dân làm một trong những thước đo hiệu quả công tác.

Đối với thế hệ trẻ, tấm gương Phạm Hữu Lầu nhắc nhở về trách nhiệm học tập, rèn luyện, làm chủ khoa học, công nghệ, chủ động đổi mới sáng tạo, sống có lý tưởng và trách nhiệm với cộng đồng; sẵn sàng đảm nhận việc khó, đóng góp trí tuệ, sức lực cho sự phát triển của quê hương, đất nước.

 Kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Phạm Hữu Lầu (1906–2026), mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân cùng tưởng nhớ, tri ân những cống hiến của một người cộng sản kiên trung, bất khuất; đồng thời tiếp tục lan tỏa tấm gương sáng ngời về đạo đức cách mạng, lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng của Đảng để truyền thống cách mạng ấy trở thành động lực tinh thần trong mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân, đưa đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển mới.